Thịt đà điểu là thịt đỏ, màu và thớ gần với thịt bò, nhưng rất ít mỡ — phần thịt nạc thường có lượng chất béo thấp hơn nhiều so với thịt bò, thịt lợn thông thường. Phần thịt giá trị nằm chủ yếu ở đùi và cẳng chứ không phải ức. Vì nạc, thịt đà điểu ngon nhất khi nấu nhanh, vừa chín tới; nấu quá lâu thì khô và dai.
Vì sao thịt đà điểu lại "đỏ"
Người ta hay nghĩ thịt chim là thịt trắng như ức gà. Nhưng màu thịt phụ thuộc vào loại sợi cơ và lượng myoglobin — sắc tố giữ oxy trong cơ. Cơ dùng cho vận động bền bỉ có nhiều myoglobin nên sẫm màu. Đà điểu dùng đôi chân suốt ngày để đi và chạy, nên thịt đùi đỏ sẫm như thịt bò. Còn cơ ngực, vốn dùng để bay ở chim khác, ở đà điểu đã teo nhỏ — hệ quả của việc mất gờ xương ức.
Các phần thịt chính
| Phần | Đặc điểm | Hợp với món |
|---|---|---|
| Thăn đùi, phi lê đùi | nạc, mềm nhất, thớ mịn | bít tết, áp chảo, nướng nhanh |
| Thịt đùi các khối lớn | nạc, chắc | xào, nướng xiên, thái lát mỏng |
| Thịt cẳng | nhiều gân hơn | hầm, om, nấu lẩu |
| Thịt vụn, thịt cổ | dai hơn | xay làm chả, xúc xích, viên |
Tên gọi các phần thịt ở mỗi lò mổ, nhà hàng có thể khác nhau. Khi mua, hãy hỏi phần thịt lấy từ đâu để chọn cách nấu cho đúng.
Dinh dưỡng: những gì nói được chắc chắn
- Nhiều đạm: như các loại thịt nạc khác.
- Ít mỡ: thịt nạc đà điểu thường có lượng chất béo thấp, nhiều phân tích cho thấy thấp hơn rõ so với thịt bò, thịt lợn phổ thông.
- Có sắt: như các loại thịt đỏ, thịt đà điểu là nguồn sắt dễ hấp thu.
Các con số cụ thể về calo, cholesterol, khoáng chất khác nhau giữa các nghiên cứu, tuỳ phần thịt, tuổi chim, khẩu phần nuôi. Wiki này không đưa số cụ thể và không khẳng định thịt đà điểu "chữa" hay "phòng" bệnh nào. Người có chế độ ăn đặc biệt nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Nguyên tắc nấu: nhanh và vừa tới
Thịt nạc ít mỡ không có lớp mỡ "che chắn" khi gặp nhiệt. Nấu quá lửa, nước trong thịt thoát ra hết, thịt khô và dai. Vài nguyên tắc người làm bếp hay dùng:
- Thái ngang thớ, lát vừa phải.
- Ướp nhẹ với dầu ăn hoặc chút bơ để giữ ẩm bề mặt.
- Áp chảo, nướng lửa lớn, nhanh; để thịt nghỉ vài phút trước khi cắt.
- Xào thì lửa lớn, đảo nhanh, cho thịt vào sau cùng.
- Phần nhiều gân thì hầm, om lửa nhỏ lâu để gân mềm.
Về an toàn thực phẩm, nên nấu theo khuyến nghị chung cho thịt: nếu dùng thịt xay hoặc không rõ nguồn gốc, nấu chín kỹ.
Món đà điểu ở Việt Nam
Ở các nhà hàng và trang trại có nuôi đà điểu, thực đơn thường có những món quen thuộc với khẩu vị Việt:
- Đà điểu xào lăn, xào sả ớt: thịt đùi thái mỏng, xào nhanh lửa lớn.
- Đà điểu nướng: nướng tảng, nướng xiên, chấm muối tiêu chanh hoặc muối ớt xanh.
- Bít tết đà điểu: phi lê đùi áp chảo vừa chín tới.
- Lẩu đà điểu: thịt thái mỏng nhúng nhanh, nước dùng từ xương.
- Đà điểu nhúng giấm, tái chanh: những món tái chỉ nên ăn khi thịt có nguồn gốc rõ ràng, giết mổ đúng quy trình.
Mua thịt đà điểu cho đúng
- Chọn nơi bán có nguồn gốc rõ: trang trại, lò mổ được phép, cửa hàng có bảo quản lạnh.
- Thịt tươi màu đỏ sẫm tự nhiên, bề mặt hơi ẩm, không nhớt, không mùi lạ.
- Thịt đông lạnh nên rã đông từ từ trong ngăn mát tủ lạnh, không rã ở nhiệt độ phòng quá lâu.
- Cẩn trọng với thịt "đà điểu" rẻ bất thường — có thể không đúng loại thịt.
Thịt đà điểu trên thị trường thế giới
Nam Phi là nước có ngành đà điểu lâu đời và lớn nhất, xuất khẩu thịt, da, lông sang nhiều nước. Thịt đà điểu ở châu Âu thường được quảng bá như một loại thịt đỏ nạc. Tuy vậy, so với thịt bò, thịt gà, nó vẫn là mặt hàng nhỏ, giá phụ thuộc nhiều vào chi phí nuôi và giết mổ, cũng như các đợt dịch cúm gia cầm ảnh hưởng tới xuất khẩu.
Góc nhìn hôm nay: thử một lần cho biết
Nếu bạn chưa từng ăn thịt đà điểu, cách dễ nhất là thử ở trang trại hoặc nhà hàng có nuôi và chế biến ngay. Gọi một món áp chảo hoặc nướng để thấy vị thật của thịt, rồi một món xào kiểu Việt để so. Còn nếu bạn đang nuôi đà điểu, đi ăn ở vài nơi cũng là cách tìm hiểu khách hàng thích phần thịt nào, món nào — thông tin quý cho đầu ra.
Câu hỏi thường gặp
Thịt đà điểu là thịt đỏ hay thịt trắng?
Thịt đà điểu là thịt đỏ, màu và thớ gần với thịt bò, vì cơ chân của đà điểu dùng để đi và chạy bền bỉ nên giàu myoglobin.
Thịt đà điểu có tốt không?
Thịt đà điểu nhiều đạm, ít mỡ và có sắt như các loại thịt đỏ. Tuy nhiên, wiki này không khẳng định nó chữa hay phòng bệnh nào; người có chế độ ăn đặc biệt nên hỏi bác sĩ.
Phần nào của đà điểu ngon nhất?
Phần thăn và phi lê đùi mềm nhất, hợp với áp chảo, nướng nhanh. Thịt cẳng nhiều gân hợp hầm, om hoặc nấu lẩu.
Nấu thịt đà điểu sao cho không dai?
Thái ngang thớ, nấu nhanh lửa lớn, vừa chín tới và để thịt nghỉ vài phút trước khi cắt. Nấu quá lâu khiến thịt nạc mất nước, khô và dai.
Thịt đà điểu có ăn tái được không?
Một số nhà hàng có món tái, nhưng chỉ nên ăn khi thịt có nguồn gốc rõ ràng và giết mổ đúng quy trình. Với thịt xay hoặc không rõ nguồn gốc, nên nấu chín kỹ.